Stevia is een zoetstof met een natuurlijke oorsprong. Hierdoor is stevia in de afgelopen jaren een populaire vervanger van suiker geworden.
In dit artikel vertellen we je wat stevia precies is, hoe het gemaakt wordt en of je het met een gerust hart kunt gebruiken.
Dit artikel in het kort:
- Stevia is een natuurlijke zoetstof die populair is geworden.
- Je gebruikt het als suikervervanger in dranken en gerechten.
- Stevia wordt als veilig gezien, mits je je aan de Aanvaardbare Dagelijkse Inname (ADI) houdt.
Wat is Stevia?
Stevia is een zoetstof die wordt gemaakt van de bladeren van de plant Stevia rebaudiana Bertoni [1]. Hierin zitten stoffen – steviolglycosiden genaamd – die zorgen voor de zoete smaak [2].
De plant komt oorspronkelijk uit Zuid-Amerika, maar groeit inmiddels op meerdere plekken in de wereld [3]. Andere namen voor de steviaplant zijn:
- Honingkruid
- Suikerplantje
Via een chemisch proces wordt stevia-extract gewonnen uit de plant [4,5]. Het resultaat is een zoetstof die:
- 50 tot 350 keer zo zoet is als suiker [1, 6-8]
- Geen calorieën bevat [9,10].
Stevia wordt op sommige plekken al eeuwen gebruikt als zoetstof of kruid [7, 11]. Binnen de Europese Unie is stevia in 2011 goedgekeurd als zoetstof [12]. Het E-nummer van stevia is E960.
In het kort: Stevia is een natuurlijke zoetstof zonder calorieën die 50 tot 350 keer zoeter is dan suiker.
Stevia: gevaarlijk of gezond?
Stevia wordt over het algemeen als veilig beschouwd [3,4,9, 13-16]. Ook lijkt stevia geen of nauwelijks bijwerkingen te hebben [6,7,17].
Wel wordt aangeraden om niet meer dan de Aanvaardbare Dagelijkse Inname (ADI) binnen te krijgen.
De Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA) heeft voor stevia zoetstof bepaald dat je dagelijks niet meer dan 4 mg per kilogram lichaamsgewicht mag binnenkrijgen [13-14]. Dit advies geldt voor zowel kinderen als volwassenen.
Rekenvoorbeeld: Weeg je 70 kilogram, dan mag je maximaal 280 mg stevia-extract per dag. In een zoetje zit ongeveer 60 mg stevia-extract, dus daar zou je er dan 4 (en een beetje) van mogen gebruiken.
Rekenvoorbeeld: Weeg je 70 kilogram, dan mag je maximaal 280 mg stevia-extract per dag. In een zoetje zit ongeveer 60 mg stevia-extract, dus daar zou je er dan 4 (en een beetje) van mogen gebruiken.
Heb je vragen over stevia in combinatie met medicijngebruik of allergieën? Raadpleeg dan je (huis)arts.
In het kort: Stevia-extract wordt bij normaal gebruik als veilig beschouwd.
De 4 voordelen van de zoetstof stevia
Stevia zit in een hoop producten. Zo vind je het bijvoorbeeld in:
- Koekjes
- Desserts
- Frisdranken
- Snoep
- Kant-en-klaar producten
- Jam
- Siropen
Stevia heeft veel verschillende toepassingen vanwege de volgende 4 belangrijke voordelen:
#1 – Omdat stevia heel zoet is, kun je het gemakkelijk als vervanger van suiker gebruiken, bijvoorbeeld in je koffie of yoghurt.
#2 – Er zitten geen calorieën in stevia, waardoor je het regelmatig tegenkomt als vervanger van suiker in diverse producten [18-21].
#3 – Omdat stevia stabiel blijft bij hitte, is het ook heel geschikt om mee te bakken.
#4 – Het is in verschillende handige vormen verkrijgbaar, in gedroogde en vloeibare vormen. Je treft het meestal aan als:
- Stevia druppels
- Stevia zoetjes
- Stevia poeder
Stevia druppels zijn handig voor in een bakje yoghurt of smoothie. Zoetjes bieden vooral uitkomst bij warme dranken, zoals koffie en thee. En met stevia poeder zoet je bijvoorbeeld jouw zelfgebakken cake.
In het kort: Stevia is zoeter dan suiker, bevat geen calorieën, blijft stabiel bij hitte en is in verschillende vormen verkrijgbaar.
Hoe gebruik je stevia?
Omdat stevia veel zoeter is dan suiker, kun je suiker niet 1-op-1 vervangen door stevia [23-24].
In onderstaande tabel zie je snel hoe suiker zich verhoudt tot stevia druppels en stevia poeder.
Scroll de tabel naar rechts →
| Tafelsuiker | Stevia druppels | Stevia poeder |
| 1 theelepel suiker | 2 tot 5 druppels | 1/4 tot 1/8 theelepel poeder |
| 1 eetlepel suiker | 15 druppels | 1/3 theelepel poeder |
| 50 gram suiker | 1 theelepel | 1 theelepel |
Houd onderstaande zaken in je achterhoofd bij het vervangen van suiker door stevia:
- De hoeveelheden in deze tabel zijn gemiddelden. Test dus vooral zelf hoeveel je nodig hebt om jouw dranken en gerechten te zoeten.
- Boven een bepaalde hoeveelheid heeft het toevoegen van meer stevia geen effect meer op de zoetheid.
In het kort: Omdat stevia-extract veel zoeter is dan suiker, kun je het niet 1-op-1 vervangen.
Stevia kopen: Waar moet je op letten?
Let er bij het kopen van stevia-extract op dat je voor pure stevia gaat. Pure stevia kun je herkennen aan woorden als [22]:
- Stevia-extract
- Steviolglycosiden (of steviol glycosides)
- Rebaudioside
Bij sommige stevia producten worden hulpstoffen toegevoegd om de smaak te verbeteren. Voorbeelden hiervan zijn maltodextrine en aspartaam. Probeer deze liever te vermijden.
Bij Nutribites houden we van zuiver en zien we onnodige toevoegingen liever niet terug in onze producten. In ons dossier over additieven lees je er meer over.
In het kort: Ga voor pure stevia zonder onnodige toevoegingen.
Samenvatting
Stevia is een natuurlijke zoetstof die populair is als vervanger van suiker.
Stevia-extract wordt gewonnen uit de bladeren van de plant Stevia rebaudiana Bertoni.
Het is wel 50 tot 350 keer zo zoet als suiker.
Het is gunstig dat stevia-extract:
- Geen calorieën bevat
- Verkrijgbaar is in druppel- of poedervorm
- Stabiel blijft onder hoge temperaturen
Stevia wordt als veilige zoetstof gezien door de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA). Ook lijkt de zoetstof geen bijwerkingen te hebben.
Wel is het belangrijk je aan de Aanvaardbare Dagelijkse Inname (ADI) te houden. Voor steviolglycosiden ligt de ADI op maximaal 4 mg per kilogram lichaamsgewicht per dag voor zowel volwassenen als kinderen.
Je vindt stevia zoetstof tegenwoordig in een hoop producten, zoals:
- Snoep
- Koekjes
- Desserts
- Kant-en-klaar producten
- Lightproducten
Ook kun je stevia in je eigen keuken gebruiken, bijvoorbeeld om je kopje koffie of smoothie zoeter te maken.
Wil je stevia-extract kopen? Zorg er dan voor dat je voor pure stevia gaat– dus zonder allerlei onnodige toevoegingen.
[1] Yadav, A. K. et al. (2011). A review on the improvement of stevia [Stevia rebaudiana (Bertoni)]. Canadian journal of plant science, 91(1), 1-27, doi: 10.4141/cjps10086.
[2] Geuns, J. M. (2003). Stevioside. Phytochemistry, 64(5), 913-921, doi: 10.1016/S0031-9422(03)00426-6.
[3] Hossain, M. F. et al. (2017). Cultivation and uses of stevia (Stevia rebaudiana Bertoni): A review. African Journal of Food, Agriculture, Nutrition and Development, 17(4), 12745-12757, doi: 10.18697/ajfand.80.16595
[4] Reis, M. H. M. et al. (2009). Clarification and purification of aqueous stevia extract using membrane separation process. Journal of Food Process Engineering, 32(3), 338-354, doi: 10.1111/j.1745-4530.2007.00219.x
[5] Puri, M. et al. (2011). Downstream processing of stevioside and its potential applications. Biotechnology Advances, 29(6), 781-791, doi: 10.1016/j.biotechadv.2011.06.006
[6] Samuel, P. et al. (2018). Stevia leaf to stevia sweetener: exploring its science, benefits, and future potential. The Journal of nutrition, 148(7), 1186S-1205S, doi: 10.1093/jn/nxy102
[7] Goyal, S. K. et al. (2010). Stevia (Stevia rebaudiana) a bio-sweetener: a review. International journal of food sciences and nutrition, 61(1), 1-10, doi: 10.3109/09637480903193049
[8] Ahmad, J. et al. (2020). Stevia rebaudiana Bertoni.: an updated review of its health benefits, industrial applications and safety. Trends in Food Science & Technology, 100, 177-189, doi: 10.1016/j.tifs.2020.04.030
[9] Ashwell, M. (2015). Stevia, nature’s zero-calorie sustainable sweetener: A new player in the fight against obesity. Nutrition today, 50(3), 129-134, doi: 10.1097/NT.0000000000000094
[10] Sharma, S. et al. (2016). Comprehensive review on agro technologies of low‐calorie natural sweetener stevia (Stevia rebaudiana Bertoni): a boon to diabetic patients. Journal of the Science of Food and Agriculture, 96(6), 1867-1879, doi: 10.1002/jsfa.7500
[11] Giuffre, L. et al. (2013). Stevia, ka’a he’e, wild sweet herb from South America-An overview. Emirates Journal of Food & Agriculture (EJFA), 25(10), doi: 10.9755/ejfa.v25i10.16405
[12] Tosun, J., & Tosun, J. (2013). Stevia-based sweeteners as a food additive. Risk Regulation in Europe: Assessing the Application of the Precautionary Principle, 83-95, doi: 10.1007/978-1-4614-1984-6_7
[13] EFSA Panel on Food Additives and Flavourings (FAF), Castle, L. et al. (2024). Scientific opinion on the extension of the authorisation of use of the food additive steviol glycosides (E 960a–d) and the modification of the acceptable daily intake (ADI) for steviol. EFSA Journal, 22(11), e9045, doi: 10.2903/j.efsa.2024.9045
[14] EFSA Panel on Food Additives and Nutrient Sources added to Food (ANS). (2010). Scientific opinion on the safety of steviol glycosides for the proposed uses as a food additive. EFSA Journal, 8(4), 1537, doi: 10.2903/j.efsa.2010.1537
[15] Gupta, E. et al. (2013). Nutritional and therapeutic values of Stevia rebaudiana: A review. Journal of Medicinal Plants Research, 7(46), 3343-3353, doi: 10.5897/JMPR2013.5276
[16] Geuns, J. M. (2002). Safety evaluation of Stevia and stevioside. Studies in natural products chemistry, 27, 299-319, doi: 10.1016/S1572-5995(02)80039-4.
[17] Peteliuk, V. et al. (2021). Natural sweetener Stevia rebaudiana: Functionalities, health benefits and potential risks. EXCLI journal, 20, 1412, doi: 10.17179/excli2021-4211
[18] Kotowicz, Z. et al. (2024). An comprehensive examination of the therapeutic and dietary attributes of Stevia. Quality in Sport, 16, 52212-52212, doi: 10.12775/QS.2024.16.52212
[19] Wang, J. et al. (2020). A review of stevia as a potential healthcare product: Up-to-date functional characteristics, administrative standards and engineering techniques. Trends in Food Science & Technology, 103, 264-281, doi: 10.1016/j.tifs.2020.07.023
[20] Pérez, E. et al. (2016). Stevia derivative and its potential uses in diabetic-directed foods. Review. Journal of Nutrients, 3(1), 1-20, doi: 10.18488/journal.87/2016.3.1/87.1.1.20
[21] Boileau, A. et al. (2012). A new calorie‐free sugar substitute from the leaf of the stevia plant arrives in the UK, doi: 10.1111/j.1467-3010.2011.01945.x
[22] Carakostas, M. C. et al. (2008). Overview: the history, technical function and safety of rebaudioside A, a naturally occurring steviol glycoside, for use in food and beverages. Food and Chemical Toxicology, 46(7), S1-S10, doi: 10.1016/j.fct.2008.05.003
[23] Giri, A. et al. (2014). Effect of partial replacement of sugar with stevia on the quality of kulfi. Journal of food science and technology, 51(8), 1612-1616, doi: 10.1007/s13197-012-0655-6
[24] Schiatti-Sisó, I. P. et al. (2023). Stevia (Stevia rebaudiana) as a common sugar substitute and its application in food matrices: an updated review. Journal of Food Science and Technology, 60(5), 1483-1492, doi: 10.1007/s13197-022-05396-2
Schrijf een reactieEr zijn nog geen reacties op dit artikel.
Geef als eerste een reactie!